Richard Condon Eserlerinde Kadınların Eleştirilen Zayıf Yönleri, Nedenleri ve Önlem Yolları
"Kadınların Psikolojik Zayıflıkları, Güç
Hırsı ve Toplumsal Sürüklenişleri" konusunu kütüphanedeki tüm kaynak
metinler ışığında incelediğimizde, Richard Condon'ın kadın karakterlerini hem
toplumsal/siyasal yozlaşmanın kurbanları hem de iktidar çarklarını döndüren
soğukkanlı aktörler olarak ele aldığı görülmektedir. Condon, kadın
psikolojisini incelerken ne pembe bir romantizm sunar ne de yüzeysel bir kadın
düşmanlığına kayar; aksine insani zaafları, psikanalitik travmaları ve
toplumsal şartlanmaları en ince detaylarına kadar teşhir eder.
"Kadın
Karakterlerde Eleştirilen Temel Zayıf Yönler ve Kişilik Analizleri"
Kaynak metinlerde yer alan kadın figürleri ve
davranış kalıpları incelendiğinde, eleştirilerin dört ana zayıflık ekseni
etrafında yoğunlaştığı tespit edilmektedir:
1. Duygusal İntikam, Yıkıcı Kıskançlık (Jealousy
/ Kıskançlık) ve Narsistik İktidar Hırsı
- Caterina Largo (The Ecstasy Business): Tynan
Bryson ile dört kez evlenip boşanmış ünlü bir sinema yıldızıdır. Bryson’ın
sadakatsizliklerine karşı kontrolsüz ve intikamcı bir kıskançlık (jealousy / kıskançlık) besler.
Sanat eserleri ve
gayrimenkul spekülasyonlarıyla devasa bir servet biriktirirken, tek
varoluş amacı eski kocasını finansal ve psikolojik olarak ezmek veya ona
sahip olmaktır. Condon, Caterina üzerinden kadınların duygusal
hırslarını paraya ve güç gösterisine dönüştürme eğilimini hicveder.
- Eleanor Iselin (The Manchurian Candidate): Siyasi
ihtirasları yüzünden sınır tanımayan bir figürdür. İlk kocasına ihanet
etmiş, iktidara taşıdığı ikinci kocası Senatör Iselin'i bir kukla gibi
kullanmış ve kendi öz oğlu Raymond Shaw'ı zihin kontrolü altında
şartlandırarak soğukkanlı bir suikastçıya (assassin / suikastçı) dönüştürmüştür. Babasına ve kardeşine
duyduğu gizli rekabet ve hırs yüzünden kadınlık ve annelik rollerini
tamamen araçsallaştırmıştır.
Bireysel iktidar arzusu annelik içgüdüsünün önüne
geçtiğinde, aile kurumu en tehlikeli psikolojik savaş alanına dönüşmektedir.
(mancurya adayı.pdf, Pasaj 604, 618, 623, 655;
The ecstasy business -- Condon, Richard.pdf, Pasaj 170, 180)
2. Kontrolsüz Cinsellik (Nymphomania / Nemfomani,
Aşırı Cinsel Arzu), Züppelik ve Toplumsal Sorumsuzluk
- Ada Clarke-Harris (The Vertical Smile): 70
yaşında olmasına rağmen fiziksel ve cinsel arzularının (nymphomania / nemfomani, aşırı cinsel arzu) esiri
olmuştur. Damadı Duncan "Funky Dune" Mulligan'ın Senato ve Beyaz
Saray seçim kampanyasını skandala sürükleme pahasına, Osgood Noon ile
yaşadığı cinsel ilişkiyi ve toplumsal kuralları hiçe sayar.
- Brunswick'li Kraliçe Caroline (The
Abandoned Woman): Saray terbiyesinden ve kişisel hijyenden
yoksun yapısıyla dikkat çeker. Kocası Galler Prensi George tarafından
reddedildikten sonra, krallık sorumluluklarını unutarak İtalya ve Avrupa
genelinde genç erkeklerle skandal niteliğinde ilişkiler (amorous affairs / tutkulu ilişkiler)
yaşamış, intikam hırsını siyasi bir gösteriye dönüştürmüştür.
- San / Shattock Markizi (Any God Will Do): Kararsız
bir anneye sahip olduğu için babası Lord Donen'in otoriter yapısını
kopyalamaya çalışmıştır. Ancak Francis Vollmer ile yaşadığı süreçte
zihinsel kontrolünü kaybetmiş, beden odaklı bir seks bağımlısına (sex addict / seks bağımlısı)
dönüşerek kızı Cela'ya karşı ağır suçluluk duyguları yaşamıştır.
(dikey gülümseme.pdf, Pasaj 428, 443, 464; The
abandoned woman -- Condon, Richard - .pdf, Pasaj 124, 131, 155; Any God Will
Do.pdf, Pasaj 34, 48, 52)
3. Annelik Rolünün İhmali ve Terk Etme (Desertion
/ Terk) Travması
- Mara Corrente (Mile High): Silyalı
gururlu bir kadındır. Paddy West tarafından tecavüz edilerek evliliğe
zorlanmış, oğlu Edward henüz 14 yaşındayken evi kadın çorabı satan bir
kadınla terk etmiştir (desertion
/ terk). Mara'nın bu davranışı, oğlu Edward'ın tüm kadınlara karşı derin bir
nefret beslemesine, kadınların bir "gizem" barındırdığı
saplantısıyla onları boğarak öldüren (strangling
/ boğarak öldürme) sosyopat bir katile dönüşmesine neden
olmuştur.
Ebeveynlerin çocuklarına yaşattığı terk edilme
travmaları, gelecek nesillerin zihin dünyasında şiddet ve kadın düşmanlığı
olarak filizlenir.
(mile high.pdf, Pasaj 665, 666, 667, 669)
4. Benlik Kaybı, Düşük Özsaygı (Low Self-Esteem /
Düşük Özsaygı) ve Manipülasyona Açıklık
- Enid Simms (The Whisper of the Axe): Düşük
özsaygısı (low
self-esteem / düşük özsaygı) nedeniyle CIA'in Davranışsal Faaliyetler
Departmanı tarafından yürütülen zihin kontrolü ve humilasyon (humiliation / aşağılama)
deneylerinde kolayca kullanılan bir piyon haline gelmiştir.
- Candy Jones / Jessica Wilcox (Zihin
Kontrolü): Çocukluğunda babası tarafından parmakları kırılarak ve annesi
tarafından karanlık dolaplara kilitlenerek istismar edilmiştir. Bu ağır
travmayla baş edebilmek için "Arlene" adında yapay bir ikincil
kişilik (alter ego / ikincil benlik) geliştirmiştir. CIA
yetkilileri Candy'nin bu zihinsel yarıklarını kullanarak onu hipnoz
altında gizli bir kuryeye dönüştürmüştür.
(baltanın fısıltısı.pdf, Pasaj 375; Zihin
kontrolü.pdf, Pasaj 286, 288, 289, 293)
"Kadınlardaki Zayıflıkların Derindeki Psikolojik
ve Toplumsal Sebepleri"
Condon kaynaklarında kadınların bu zayıf
yönlerinin rastlantısal olmadığı, belirli derin sebeplerden kaynaklandığı
vurgulanır:
- Ebeveyn Yaraları ve Çocukluk Travmaları: Condon,
psikanalitik bir yaklaşımla "insan balığının aldığı en ölümcül
yaralar anne-baba balıktan aldığı yaralardır" ilkesini öne sürer.
Eleanor Iselin, Mara Corrente, San ve Candy Jones örneklerinde görüldüğü
üzere, çocuklukta sevgi göremeyen ya da ebeveynleri tarafından manipüle
edilen kadınlar yetişkinlikte ya aşırı zalimleşmekte ya da tamamen
edilgenleşmektedir.
- Medyanın ve Popüler Kültürün Yozlaştırıcı
Etkisi (Techno-eroticism / Teknolojik Erotizm): Dergi,
gazete ve sinema dünyası kadın bedenini yapay bir cinsel simgeye (sex symbol / cinsel simge)
dönüştürmektedir. Kadınlara "sadece görünüşleriyle var
olabilecekleri" empoze edilmekte; bu durum kadınların zihinsel
derinlik yerine beden odaklı bir varoluş krizine (delusion / sanrı)
sürüklenmesine yol açmaktadır.
- Aşırı Nüfus Baskısı ve Biyolojik Yıkım
Dürtüsü: Zoolog V.C. Wynne-Edwards’ın teorisine
atıfta bulunulan çıkarımda; aşırı kalabalıklaşan modern kentlerde
kadınların dâhil olduğu radikal toplumsal hareketlerin (Women's Lib / kadın özgürleşmesi hareketi),
aslında doğanın popülasyonu azaltmak amacıyla bilinçaltına yerleştirdiği
içgüdüsel bir biyolojik öz-yıkım (self-destruction
/ öz yıkım) uyarısı olduğu savunulmaktadır.
(mancurya adayı.pdf, Pasaj 613; Zihin
kontrolü.pdf, Pasaj 320; dikey gülümseme.pdf, Pasaj 531, 532)
"Eleştirilen Durumlara Karşı Öngörülen
Önlemler ve Çözüm Reçeteleri"
Condon’ın eserlerinde kadınların düştüğü bu
tuzaklardan kurtulabilmesi ve sömürülmemesi için beş temel önlem ve ilke
ortaya konmaktadır:
- Güzelliğe Karşı Akıl ve Zihinsel Bağımsızlık
(Brain over Beauty): A Trembling Upon Rome eserinde kadın
tellalı (mezzana / kadın tellalı) Decima
Manovale'nin kızlarına verdiği tarihsel öğüt son derece öğreticidir: "Bir fahişe kadın değildir... Sizi
ayakta tutacak, erkeklerin oyuncağı olmaktan kurtaracak tek şey geçici
güzelliğiniz değil, beyninizdeki sanattır".
Kadınların yalnızca fiziksel görünümleriyle değil, akıl, eğitim ve
zihinsel yetenekleriyle var olmaları gerektiği vurgulanır.
- Duygusal Olgunluk ve Öz-Sorumluluk
(Self-responsibility / Öz Sorumluluk):
Kadınların kendi korkularını, yalnızlıklarını veya geçmiş travmalarını
erkeklerin ya da toplumun üzerine yıkmak yerine, kendi eylemlerinin
sorumluluğunu üstlenmeleri (self-responsibility
/ öz sorumluluk) hayati bir önlemdir.
- Medya ve Tüketim Tuzaklarına Karşı Eleştirel
Bilinç: Magazin, moda ve reklam dünyasının sunduğu
yapay rollere kapılmamak; kadınlığın ticari bir meta (techno-eroticism / teknolojik erotizm) olarak
kullanılmasına karşı uyanık olmak gerekir.
- Sağlıklı Ebeveynlik ve Travma Döngüsünü
Kırmak: Annelerin çocuklarını kendi hırslarının
birer uzantısı veya piyonu olarak kullanmamaları, çocuklarına özsaygı (self-esteem / özsaygı)
aşılayarak yetişkinlikteki nevrotik saplantıların önüne geçmeleri
gerekmektedir.
- Gerçek Sevgi ile İktidar Hırsını Ayırt
Etmek: Sevginin bir tahakküm veya mülkiyet aracı
olmadığını kavramak; ilişkilerde saygıyı (respect / saygı) temel bir afrodizyak kabul etmek gerekir.
(romada bir titreme.pdf, Pasaj 859, 861; Zihin
kontrolü.pdf, Pasaj 315, 316, 320; Any God Will Do.pdf, Pasaj 35; en eski
itiraf.pdf, Pasaj 584)
"APA Formatında Kaynakça / Dipnotlar"
- Bowart, W. (1978). Operation Mind Control (Foreword by R.
Condon). Fontana/Collins.
- Condon, R. (1958). The Oldest Confession. Apperley / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1959). The Manchurian Candidate. Pocket Star Books
/ Simon & Schuster.
- Condon, R. (1966). Any God Will Do. Penguin Books / William
Heinemann Ltd.
- Condon, R. (1967). The Ecstasy Business. The Dial Press.
- Condon, R. (1969). Mile High. The Dial Press / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1971). The Vertical Smile. The Dial Press.
- Condon, R. (1976). The Whisper of the Axe. The Dial Press /
Mysterious Press.
- Condon, R. (1977). The Abandoned Woman. The Dial Press.
- Condon, R. (1983). A Trembling Upon Rome. New English Library.
