Richard Condon’ın Güç Odaklarıyla Mücadelesi, Karşılaştığı Engeller ve Cesaretinin Kaynağı
" " Güç
odaklarının, devlet bürokrasisinin ve gizli iktidar ağlarının kitleleri nasıl
kontrol ettiğini deşifre eden Richard Condon, hem mesleki geçmişinden hem de
yazdığı kurguların ürkütücü gerçeklerle kesişmesinden doğan benzersiz
sorunlarla karşılaşmış; ancak ahlaki sorumluluk bilinciyle hareket etmiştir.
Richard Condon'ın tüm yapıtlarında güç
odaklarının ve gizli iktidarların insan zihnini köleleştirme çabalarına karşı
ahlaki bir duruş sergilenmektedir.
1. Richard Condon’ın Bilgileri Deşifre Ederken
Karşılaştığı Sorunlar ve Zorluklar
Richard Condon’ın sistemin kirli çarklarını
ortaya koyma sürecinde karşılaştığı engeller üç ana boyutta öne
çıkmaktadır:
- Hollywood ve Sinema Endüstrisinin Baskısı: Condon,
profesyonel yazarlığa geçmeden önce 22 yıl boyunca Amerikan ve İngiliz
sinema endüstrisinde publicist
/ halkla ilişkiler uzmanı ve press
agent / basın temsilcisi olarak Cecil B. DeMille, Sam Goldwyn, Otto
Preminger, Frank Sinatra, Sam Spiegel, Darryl Zanuck, Walt Disney ve
Howard Hughes gibi dev sinema patronlarına (mogul / sinema patronu) hizmet etmiştir. Sinema sektörünün insanı alaycı bir baskı
altında tutan yozlaşmış yapısına (star system / yıldız
sistemi) dayanamayarak 1958
yılında ilk romanını yazmış ve bu ortamdan "duvardan atlayarak
kaçış" (escape over the wall / duvardan atlayarak
kaçış) gerçekleştirmek zorunda
kalmıştır.
- Sürgün Hayatı ve Göçebe Yaşamın Sıkıntıları: Sinema sektöründen
kaçtıktan sonra kendisini hiçbir film şirketinin hukuki olarak iade
ettiremeyeceği İsviçre'ye ve ardından İrlanda'ya atmıştır. Ailesi
(eşi Evelyn, iki kızı ve "Pepper" adlı köpeği) ile birlikte her
iki yılda bir ülke ve ev değiştirerek Paris, Madrid, New York, Mexico
City, Cenevre ve Kilkenny (İrlanda) gibi şehirlerde köksüz ve sürekli
göçebe bir hayat sürdürmüştür.
- Kurguladığı Dehşetin Gerçeğe Dönüşmesi Şoku: 1958
yılında The Manchurian Candidate / Mançurya Adayı romanını kaleme
alırken, zihin kontrolü kurgusunu yalnızca Pavlovcu şartlanma el
kitaplarından edindiği teorik bilgilerle hayal ettiğini düşünüyordu. Ancak
1970'lerde araştırmacı gazeteci Walter Bowart’ın federal arşiv belgeleriyle CIA’in 35 yıldır
MKULTRA ve ARTICHOKE gibi projelerle Amerikan vatandaşları üzerinde gizli
zihin kontrolü deneyleri yürüttüğünü belgelemesi üzerine büyük bir vicdani
şok yaşamıştır. Yazdığı kurgusal krizlerin gerçek insan hayatlarını
(Candy Jones, amnezik askerler) mahvettiğini görmek, ona ağır bir zihinsel
yük ve sorumluluk yüklemiştir.
2. Güç Odaklarına Dokunurken Aldığı Cesaretin
Kaynakları
Condon'ın devasa güç odaklarına ve derin devlet
aygıtlarına meydan okurken ihtiyaç duyduğu cesaret dört temel kaynaktan
beslenmektedir:
- Sistemi İçeriden Tanımanın Verdiği Özgüven: 22 yıl
boyunca medya ve sinema patronlarının yanında çalışması, Condon’a güç
odaklarının kitleleri manipüle etmek için ürettiği yanılsamaların (illusions / yanılsamalar) ve algı
operasyonlarının iç yüzünü öğretmiştir. Düşmanı ve kullandığı araçları çok
iyi tanıması, otoritenin üzerindeki gizem perdesini sıyırmasını
sağlamıştır.
- Büyük Ahlaki Ses (Great Moral Voice / Büyük
Ahlaki Ses) ve Vicdan: Edebi eleştirmenlerin de belirttiği üzere
Condon, her kitabında toplumun temel varoluşsal ve ahlaki sorunlarını
sorgulayan "büyük bir ahlaki ses" (great moral voice / büyük ahlaki ses) olarak
hareket etmiştir.
- Vatandaşların
Kendi Hükümetince Kurban Edilmesine Duyulan Ahlaki Öfke: Condon,
masum insanların kendi ödedikleri vergilerle kurulan gizli polis ve gizli
iktidar (cryptocracy / gizli
iktidar) aygıtları tarafından zihinlerinin ele geçirilmesine karşı derin bir
vicdani öfke ve şok (shock and
outrage / şok ve öfke) duymuştur. Bu öfke, onun Walter Bowart'ın Operation
Mind Control / Zihin Kontrolü Operasyonu kitabına önsöz yazarak
gerçekleri kamuoyuna duyurmasını sağlamıştır.
- Coğrafi ve Hukuki Bağımsızlık Sığınağı: ABD dışındaki İsviçre ve
İrlanda gibi tarafsız/güvenli ülkelerde yaşamayı seçmesi, ona Amerikan
medyasının ve gizli servislerinin doğrudan baskısından uzak bir
dokunulmazlık ve hareket alanı kazandırmıştır.
Bireyin güç odaklarının illüzyon mekanizmasını
içeriden kavraması, otoritenin üzerindeki dokunulmazlık perdesini yıkarak ona
karşı en büyük cesaret kaynağına dönüşür.
APA Formatında Kaynakça / Dipnotlar
- Bowart, W. (1978). Operation Mind Control (Foreword by R.
Condon). Fontana/Collins.
- Condon, R. (1958). The Oldest Confession. Apperley / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1959). The Manchurian Candidate. Pocket Star Books
/ Simon & Schuster.
- Condon, R. (1964). An Infinity of Mirrors. Random House / Crest
Books.
- Condon, R. (1966). Any God Will Do. Penguin Books / William
Heinemann Ltd.
- Condon, R. (1967). The Ecstasy Business. The Dial Press.
